Waayadaan danbe waxaa bulshadeena ku soo batey burburka qoyska iyo is-maandhaafka. Sidaas darteed waxaan jeclaystey in aan idinla wadaago talooyin wax ku ool ah oo qofkii qoraalkaan guud ahaan aqrista uu ka faaiidaysan doono inshallah.

Ugu horeyn waxaa muhiim ah in lays weydiiyo dhowr arimood.

1- Maxaa keena burburka qoyska?
2-Sidee ayaa looga hortagi karaa burburka qoyska?

Aad ayay muhiim u tahay in laga wada hadlo sidii looga hortagi lahaa burburka qoyska, maadaama qoysku uu yahay tiirka aasaasiga ah ee bulshada.

Ka hortagga burburka qoysku waa geedi socod isku dhafan oo u baahan dadaal joogto ah, isfaham, iyo xirfado wada hadal iyo is dhaafsiga figradaha kuwaas oo u wanaagsan labada dhinac ee isqaba.

Halkan waxaa kuugu diyaar ah faallo dheer oo ku saabsan sida ugu habboon ee looga hortagi karo burburka qoyska, iyadoo diiradda la saarayo dhowr qodob oo muhiim ah:

1. Dhisidda Xiriir Adag oo Aasaas u ah Isfaham iyo Kalsooni
Aasaaska qoyska guulaysta waa xiriir qoto dheer oo ku dhisan kalsooni, daacadnimo, iyo ixtiraam wadajir ah.

-Wadahadal Furan oo Daacadnimo leh: Waa muhiim in lammaanuhu si furan oo daacadnimo leh u wada hadlaan.

Taasina waxay ka dhigan tahay in la wadaago fikradaha, dareenka, walaacyada, iyo rabitaanka iyada oo aan laga cabsi qabin xukun ama dhaleecayn.

Waxay sidoo kale u baahan tahay is maqal ama is dhagaysi hufan si loo fahmo aragtida qofka kale.

– Is-ixtiraamid iyo is-qaddarin: Xitaa waqtiyada khilaafka, waa in la ilaaliyaa ixtiraamka. Iyo In la qaddariyo qofka kale shaqsiyaddiisa, doorarkiisa, iyo tabarucaadiisa qoyska waxay xoojisaa dareenka qiimaha iyo isku-xirnaanta.

– Kalsoonida oo la Dhiso: Kalsoonida waa laf-dhabarta guurka. Waa in laga fogaadaa wax kasta oo keeni kara shakiga ama jebin kara ballamaha.

Daacadnimada dhinac kasta, oo ay ku jiraan maaliyadda iyo xiriirrada kale ee banaanka, ayaa lama huraan ah.

– Wadaaga Waajibaadka: In la wadaago waajibaadka guriga, daryeelka carruurta, iyo go’aan qaadashada ayaa yaraynaya culayska hal qof, taasina waxay abuureysaa dareen sinnaan iyo shuraako, isku dhimrin iyo is maxabeysi.

2. Maaraynta Khilaafka iyo Xallinta Dhibaatooyinka
Khilaafka wuxuu ka mid yahay nolosha, laakiin habka loo maareeyo ayaa go’aamiya aayaha qoyska.

– Ka Fogaanshaha Eedaynta iyo Dhaleecaynta Joogtada ah:

Marka khilaaf yimaado, diiradda saar arrinta ee ha saarin shakhsiga. Adeegso luuqadda “Aniga” (sida: “Waxaan dareemayaa…”) halkii aad ka isticmaali lahayd luuqadda “Adiga” (sida: “Adiga waxaad tahay…”) si aad uga fogaato eedaynta.

– Go’aan Wadajir ah: Ha u oggolaan khilaafyada in ay isku ururaan. Marka ay dhibaato timaado, si degdeg ah oo deggan u wajah si aad u heshaan xal ku habboon labadiinaba. Tan waxaa loo yaqaan xalka guul-wadaagga (win-win solution).

– Barashada In Lays Cafiyo oo La Iloowo wixii hore: Burburka qoyska badanaa wuxuu yimaadaa marka khaladaad hore aan la xallin, taasoo keenta xanaaq iyo qadhaadh. In la barto in la cafiyo qaladka qofka kale iyo in laga gudbo arrimaha la soo dhaafay waa hab aad muhiim u ah.

3. Maareynta Dhibaatooyinka Dibadda iyo Kheyraadka
Qoysasku waxay la kulmaan cadaadis ka yimaada arrimaha dibadda ka ah qoyska sida maaliyadda, shaqada, iyo caafimaadka.

– Maareynta Maaliyadda: Maaliyadda ayaa ah sababta ugu weyn ee keenta khilaafaadka qoyska. Waa in la dejiyaa miisaaniyad u qalanta heerka nolosha iyo dakhliga qoyska taas oo la isku raacsan yahay, laguna wada xisaabtamaa. Furfurnaanta arrimaha dhaqaalaha taasina waxay dhimaysaa walaaca waxayna kordhisaa kalsoonida lamaanaha.

– Taageerada Shaqada iyo Hadafyada: In lammaanuhu midba midka kale ku taageero hadafkiisa shaqo iyo mid shakhsiyeed, laguna dhiirrigeliyo horumarka, tanina waxay xoojisaa xiriirka lamaanaha.

– Ka Hortagga Saameynta Qurbaha iyo Dadka Kale: Gaar ahaan qurba-joogta ama qoysaska ku nool xaaladaha cusub, waa in la xaddidaa saameynta qoysaska ballaaran ama asxaabta haddii ay keenayso khalkhal. Go’aanada aasaasiga ah waa in ay lammaanuhu iyagu qaataan.

– Ka Fogaanshaha Waxyaabaha Xun: In la xakameeyo ama laga fogaado balwadaha sida maandooriyaha, qaadka, ama khamaarka, kuwaas oo si toos ah u burburiya dhaqaalaha iyo xiriirka qoyska, taasina waa arrin lama huraan ah.

4. Daryeelka Carruurta iyo Mustaqbalka
Mustaqbalka carruurta waa in loo arkaa dhiirigelin aasaasi ah si loo ilaaliyo midnimada qoyska.

– Deegaan Nabadgelyo: Carruurtu waxay u baahan yihiin inay ku koraan deegaan ay ka buuxdo jacayl, nabadgelyo, iyo xasillooni. Khilaafka joogtada ah ee waalidiinta wuxuu si xun u saameeyaa caafimaadka maskaxda, tarbiyada iyo dareenka carruurta.

– Tarbiyayn Midaysan: Waa in waalidku isku raacaan habka tarbiyaynta iyo sharciyada guriga si aysan carruurtu uga faa’iidaysan kala duwanaanshaha waalidka. Isku duubnida waalidiintu waxay carruurta siisaa hanaan cad oo baraya waxa loo ogolyahay iyo aan loo ogoleyn iyo waqiyada la ogolyahay ama aan la ogoleyn.

– Waqti Gaar ah: In waqti tayo leh lala qaato carruurta iyo in la dhiso xusuus wadaag ah waxay xoojisaa xiriirka waalidka iyo ilmaha, taasoo si dadban u xoojisa qoyska guud ahaan.

5. Raadinta Gargaar Dibadda ah
Mararka qaar, dadaalka guduhu kuma filna, qoyskuna wuxuu u baahan yahay taageero dibadda ah.

– La-talin Guur: Haddii khilaafaadku sii socdaan ama uu xiriirku gaaro meel adag, raadinta la-talin xagga guurka ah ama dhexdhexaadiye diimeed/bulsho waa tillaabo muhiim ah. Xirfadle ama qof waayo-aragnimo leh wuxuu siin karaa aragti dhex-dhexaad ah iyo qaab ama hab lagu xalliyo dhibaatooyinka.

– Barashada Xirfadaha: Ka qaybqaadashada siminaarrada ama akhriska buugaagta ku saabsan xirfadaha xiriirka, maaraynta lacagta, iyo waalidnimada ayaa xoojin kara xirfadaha qoyska.

Gabagabadii, ka hortagga burburka qoysku waa maalgashi mustaqbal dheer ah. Waxay u baahan tahay in lammaanuhu ay si joogto ah u shaqeeyaan, u dadaalaan, oo ay mudnaanta siiyaan xiriirkooda. Marka la dhiso isgaarsiin daacad ah, la maareeyo khilaafka si wax ku ool ah, lana wajahdo caqabadaha dibadda si wadajir ah, qoysku wuxuu noqon karaa mid adag oo u adkaysta dhibaatooyinka.

Maxay kula tahay inuu yahay qodobka ugu muhiimsan ee qoysaska Soomaaliyeed ay tahay inay diiradda saaraan si looga hortago burburka?

Xuquuqda qoraalka @ Mohamed A Sabriye